ISO BELGELENDİRME
A. ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Standardı
Her türlü üretim, hizmet vs. sektör için büyük bir prestij belgesi olan ISO 9001, bir kalite yönetim sistemi için kriterleri belirlemektedir. Aynı ürün ailesi için sertifikalandırmayı sağlayan tek standartlar bütünü de ISO'nun 9001 numaralı belgesidir. Bu standartlar işletmenin kapasitesine veya faaliyet alanına bakılmaksızın kullanılabilir. Dünyada halihazırda 170'den fazla ülkede ISO 9001 sertifikalı bir milyondan fazla şirket ve kuruluş bulunmaktadır.
ISO 9001 standartları, müşteri odaklılık, üst yönetimin motivasyonu ve uygulanışı, süreç yaklaşımı ve sürekli iyileştirme gibi bir dizi kalite yönetim ilkesine dayanmaktadır. ISO 9001'i kullanmak, müşterilerin dayanıklı, kaliteli ürünler ve hizmetler elde etmelerini sağlamakta ve bu da bir çok iş avantajını beraberinde getirmektedir.
B. ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardı
ISO 14001, bir kuruluşun çevresel performansını artırmak için kullanabileceği bir çevre yönetim sisteminin gerekliliklerini belirtir. Bu bağlamda sürdürülebilirliğin çevresel niteliğine katkıda bulunan, çevresel sorumluluklarını sistematik bir şekilde yönetmek isteyen bir kuruluş tarafından kullanılmak üzere tasarlanmıştır denilebilir.
ISO 14001, bir organizasyonun çevre, kuruluşun kendisi ve ilgili kısımları için önemli olan çevre yönetim sisteminin amaçlanan sonuçlarına ulaşmasına yardımcı olur. İşletmenin çevre politikasıyla uyumlu olarak, bir çevresel yönetim sisteminin amaçlanan sonuçları şunları içermektedir:
- Çevresel performansın artırılması,
- Uyum yükümlülüklerinin yerine getirilmesi,
- Çevre hedeflerine ulaşılması.
ISO 14001: 2015, boyut, tür ve doğaya bakılmaksızın herhangi bir kuruluş için geçerli olup, kuruluşun, yaşam döngüsü perspektifi göz önüne alındığında kontrol edebileceğini veya etkileyebileceğini belirlediği faaliyet, ürün ve hizmetlerin çevresel yönleri için geçerlidir. Fakat belirli çevresel performans kriterlerini belirtmemektedir.
ISO 14001: 2015, çevresel yönetimin sistematik bir biçimde iyileştirilmesi için kısmen veya tamamen kullanılabilir. Bununla birlikte, kuruluşun çevresel yönetim sistemine giriş için önceden belirlenmiş standartların eksiksiz yerine getirilmesi gerekmektedir.
C. ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı
Uluslararası piyasalarda ise, hemen her ülkenin gıda güvenliği ile ilgili standardının bulunması ve diğer ülkelerin birbirlerine uyum sağlamasındaki zorluk ve isteksizlik ise bu konuda uluslararası bir standardın hazırlanarak yayımlanması ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu amaçla, Uluslararası Standartlar Organizasyonu (ISO) bünyesindeki çalışma gruplarından birisi olan TC 34 tarafından, ISO 22000 Standardı hazırlanmaya başlanmış, ilgili standart "ISO 22000:2005 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri - Gıda Zincirindeki Tüm Kuruluşlar İçin Şartlar" adı ile uluslararası bir standart olarak 1 Eylül 2005 tarihinde yayımlanmıştır.
ISO 22000 Standardı'nın temel yaklaşımı, tüketicinin gıda kaynaklı hastalıklara maruz kalmaması için geliştirilmiş, gıda zinciri içerisindeki tüm prosesleri altyapı, personel ve ekipman gibi tüm etkileyenleriyle birlikte kontrol altında tutan önleyici bir sistemin kuruluşlarda uygulanmasıdır. Kuruluşlarda Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi uygulamaları üretim kontrolü, ürün kontrolü, ekipman kontrolü; bakım ve genel hijyen uygulamaları; personel ve ziyaretçi hijyeni; taşıma, depolama, ürün bilgisi; eğitim, tedarikçi seçimi ve değerlendirmesi; eğitim, iletişim ve benzeri konuları kapsamaktadır.
Üründe proses (süreç) hatalarından kaynaklanabilen, tolere edilemeyecek risklerin odaklarını belirleyen, ürün kalitesini ve tüketici sağlığını güvenceye alan sistem temel hedeftir. Ürün, tasarım, üretim ve kalite kontrolde gıda güvenliği denetimleri, potansiyel tehlikeyi belirleyici ve çözümleyici rol oynamaktadır. Temelde ISO 22000 sadece gıda güvenliğini değil, duyusal ve besleyici kalitedeki artışı da sağlayıcı rol oynarken endüstriyel üretimde, servis ve hizmet uygulamalarında da kalite güvencesinin de temel ve vazgeçilmez bir parçasını oluşturmaktadır. Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi'nde üretim ve sonrasında herkese sorumluluk verilmekte ve daha çok katılım ile iyi bir motivasyon sağlanmaktadır.
ISO 22000 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi;
- Daha etkili ve dinamik gıda güvenliği tehlike kontrolü sağlar.
- Gıda kaynaklı hastalıkların azaltılmasını sağlar.
- Müşteri sadakati ve memnuniyetini artırır.
- Ön gereksinim programlarının sistematik yönetimi ve kontrolünü sağlar.
- Ürün geri dönüşü gibi hususların engellenmesi ile kalitesizlik maliyetlerinde düşüş sağlar.
- Gıda endüstrisi zincirinin tüm halkaları arasında iletişimin desteklenmesi ve organizasyonunu sağlar.
- Kaynak optimizasyonu sağlar ve personel yeterliliğinde artış görülür.
- Çalışma ortamının iyileşmesine katkıda bulunur.
- Dokümantasyonun iyileştirilmesi ve izlenmesinde kolaylık sağlar.
- Daha iyi planlama sağlar.
- Resmi denetimlerde karşılaşılan sorunların en aza indirilmesini sağlar.
- Kanunlara uyumluluğu sağlar.
- Gıda güvenliğine gösterilen özenin müşterilere kanıtlanması ve pazar payının artırılmasına katkıda bulunur.
- Tedarikçi olarak yurtdışı pazarlarda diğer kuruluşlarla uyum ve dış pazarda daha etkin pazarlama sağlar.
- Ekonomik büyüme ve kalkınma için potansiyel artışı görülür.
D. ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı
Dünyamızda her gün 6300'den fazla insan işle ilgili kazalar veya hastalıklardan dolayı ölmektedir. Bu rakam ise senelik yaklaşık 2.3 milyon kişiye tekabül etmektedir.
İş kazaları ve hastalıklarının yükü hem işverenler hem de daha geniş açıdan bakıldığında ekonomik temel için önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. İş yerlerindeki kazalar ve buna bağlı olarak ortaya çıkan hastalık ve ölümler erken emeklilik, personel yetersizliği ve yükselen sigorta primine neden olur. Sorunun üstesinden gelmek için ISO, İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemleri geliştirerek işletmelerin çalışanlarının güvenliğini artırmak, işyeri risklerini azaltmak ve daha iyi ve daha güvenli çalışma koşulları yaratmak için bir standartlar çerçevesi sağlayarak bu yükü azaltmalarına yardımcı olacak gereklilikleri ortaya koymaktadır. Standartlar ise iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarından oluşan bir komite tarafından belirlenmiştir.
E. ISO 10002 Müşteri Memnuniyeti Yönetim Sistemi Standardı
ISO 10002, planlama, tasarım, işletim, bakım ve iyileştirme de dahil olmak üzere bir organizasyon içindeki ürünlerle ilgili şikayetlerin işleme sürecinde rehberlik etmektedir. Bu şikayet işleme süreci, genel bir kalite yönetim sisteminin süreçlerinden biri olan müşteri memnuniyetine yönelik olarak düşünülebilir. ISO 10002, şirket organizasyonunun faaliyetleri dışına çıkan ya da istihdamla ilgili ihtilaf konularındaki uyuşmazlıklara uygulanmamaktadır. Bu standartlar, sektör farketmeksizin her boyutta faaliyette bulunan kuruluşlar tarafından kullanılarak müşteri memnuniyetinin en üst düzeye çıkarılmasını sağlamak amacıyla belirlenmiştir. Bu bağlamda ISO 10002; müşteri şikayetlerin ele alınmasının aşağıdaki yönlerini ele almaktadır:
- Geribildirimlerin (şikayetler dahil) için müşteri odaklı bir ortam yaratarak, çözümlenmesi ve kuruluşun ürün ve müşteri hizmetini geliştirme kabiliyetini artırarak müşteri memnuniyetini sağlamak
- Personel eğitimi de dahil olmak üzere kaynakların yeterli edinimi ve konuşlandırılması yoluyla üst yönetim katılımı ve taahhüt sunmak
- Şikayetçilerin ihtiyaç ve beklentilerini tanımak ve bunlarla ilgili konularda bilgi vermek
- Şikayetçilere açık, etkili ve kullanımı kolay şikayet süreçleri sunmak
- Ürün ve müşteri hizmet kalitesini iyileştirmek için şikayetlerin analiz edilmesi ve değerlendirilmesi
- Şikayetlerin ele alınma sürecinin denetimi
- Şikayetlerin ele alınma sürecinin etkililiğini ve verimliliğini gözden geçirmek.
F. ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi Standardı
ISO / IEC 27000 ailesi standartları, kuruluşların bilgi varlıklarını güvenceye almalarına yardımcı olur. Bu standartlar ailesini kullanmak, kuruluşunuzun mali bilgiler, fikri mülkiyet hakları, çalışan bilgileri veya size üçüncü taraflar tarafından verilen bilgiler gibi varlıkların güvenliğini yönetmesine yardımcı olacaktır.
ISO / IEC 27001, bir bilgi güvenlik yönetim sistemi (ISMS) için gereksinim sağlayan ailede en iyi bilinen standarttır.
